Menu

theoretische omkadering van de kunstpraktijkautonome kunsten
Meerjarige projecten
Afgerond

‘Curatorial Studies’: ontwikkeling van een nieuw opleidingsconcept

  • Onderzoekers: Jan Debbaut

2012 - 2016

 

De probleemstelling komt voort uit drie waarnemingen die aan elkaar zijn gerelateerd. Uit een onderzoek naar de internationalisering van de Vlaamse kunstmusea, uitgevoerd in 2009 in opdracht van de Vlaamse Gemeenschap, is middels diepte-interviews met alle betrokken museumdirecties o.a. gebleken dat, meer nog dan een gebrek aan middelen, het gebrek aan specifieke opleiding(en) en de rekrutering van internationaal gekwalificeerde stafmedewerkers als een probleem werd ervaren; daardoor zijn enerzijds de ervarings- en kennisoverdracht slecht geregeld en is er sprake van een toenemende ‘braindrain’ van succesvolle curatoren naar buitenlandse instellingen, waar er doorgaans wel teams van gekwalificeerde medewerkers ter beschikking staan. Er bestaat behoefte aan een volwaardige en gespecialiseerde opleiding, die de benchmarking met bestaande buitenlandse opleidingen op het punt van curatorial- en museum-studies kan doorstaan. Een tweede vaststelling is dat het internationale aanbod aan bestaande instellingen op dit punt nooit echt in kaart is gebracht en vergeleken qua ‘mission statement’, pedagogische opvattingen en curriculum. Tevens ontbreekt het aan een kritische evaluatie. Het lijkt bijvoorbeeld de trend te zijn om het accent, zoniet de exclusieve opvatting van de ‘curatorial practice’ te leggen op het extra-institutionele tentoonstellingswezen – zeg maar op de huidige internationale biënnale-cultuur; er wordt nauwelijks of geen aandacht besteed aan andere taken zoals de ontwikkeling van museumbeleid of verzamelen. Vandaar de behoefte aan een vergelijkend onderzoek en evaluatie teneinde tot de opties en keuzes te komen die ten grondslag zouden moeten liggen van een volwaardige opleiding ‘curatorial studies’ (in de lijn van het huidige postgraduaat Tentoonstelling en Beheer van Actuele Kunst TEBEAC. Op dit punt is het belangrijk om te melden dat de huidige initiatiefnemers nl. de school of arts, de UGent en S.M.A.K. deze problematiek en de behoefte aan dit onderzoek onderkennen en de ontwikkeling van een volwaardiger opleiding mede ondersteunen). De behoefte aan een globale analyse van het curatorschap en van de opleidingen terzake, is des te urgenter gezien de ingrijpende veranderingen en vele nieuwe ontwikkelingen die het museale veld en de kunstwereld momenteel ondergaan, als aanpassing aan een sterk veranderde maatschappelijke en economische omgeving. Er is de laatste decennia sprake van een paradigma-shift in de kunstwereld, die zich op diverse vlakken uit. Van de impact van nieuwe concepten in onze cultuur-beleving (globalisering, city-marketing, Experience Economy, gentrification… ) tot de ontwikkelingen van nieuwe beleids- en exploitatie-modellen voor onze instellingen die zich moeten aanpassen aan de nieuwe eisen en verwachtingen (sponsoring, multi-culturele werking, franchising en branding, hybriede public- private partnership, etc). Deze veranderingsprocessen liggen aan de basis van onze toekomstige omgang met kunst en de verdere ontwikkeling van onze instellingen. Inzicht in van deze veranderingsprocessen dient aan de basis te liggen van een goeie curatorenpraktijk en van iedere opleiding die daarover reflecteert. Er is de voorbije jaren internationaal enorm veel gepubliceerd over tal van deelfacetten, maar merkwaardig genoeg bestaat er nog geen veelomvattende modelstudie van met het impact van tal van uiteenlopende politieke, sociale, economische en culturele veranderingen op het kunstenveld, op het functioneren van onze kunstinstellingen en op de ontwikkeling van de huidige ‘curatorial practice’.

Onderzoeksprojecten

Onderzoek gebeurt aan de school of arts in de vorm van postdoctorale onderzoeken, doctoraten, PWO-projecten en meerjarige onderzoeken. Al deze projecten worden gesteund door het onderzoeksfonds Hogeschool Gent en zijn wat inhoud betreft verdeeld over de zeven vakgroepen. Hieronder vind je een overzicht van de lopende en afgeronde projecten. Een volledig overzicht van al het onderzoek aan HoGent is te vinden in de database Pure.